Filmowe podsumowanie roku 2008

Koniec roku jest czasem podsumowań, stąd też nie mogło takowego zabraknąć na tym blogu. Już jakiś czas temu pojawiły się tu ankiety, w których mogliście wytypować swój film, aktora i aktorkę roku. Na ich wyniki przyjdzie Wam jednak poczekać do końca roku. Przynajmniej na te w formie posta. Najpierw jednak sam zaprezentuję swoją najlepszą dziesiątkę filmów, które do naszych kin weszły w 2008 roku. Oczywiście jest to ranking subiektywny. Jeśli spojrzycie w oceny, jakie wystawiłem niektórym filmom, to może nie zgadzać się ich kolejność, bo np. Mroczny rycerz dostał 6, a jest 'dopiero' trzeci. Jednak duże znaczenie miało to jaki wpływ miał na mnie dany film, a także jakie wrażenie zrobił na mnie (ewentualny) drugi seans.

Oto moje TOP 10:

1. XXY - Ten film najdłużej siedział mi w głowie. Po jego obejrzeniu nie mogłem przestać myśleć o temacie w nim poruszonym (hermafrodytyzm i tolerancja). Sposób w jaki mówi o trudnych sprawach godzien jest wszelkich nagród. Bez pogoni za sensacją, za to z wielkim wyczuciem.
2. Sierociniec - Przerażający horror i przejmujący dramat w jednym. Gdy oglądałem po raz pierwszy szczerze się bałem, a zakończenie wzbudziło moje uznanie. Gdy oglądałem po raz drugi strach był nieco mniejszy, ale za to bardziej doceniłem opowieść. Oby to był zwiastun odrodzenia horroru.
3. Mroczny rycerz - Wielki przegrany mojego rankingu. Po wyjściu z kina gotów byłem ogłaszać go filmem roku. Jednak gdy obejrzałem go po raz drugi mój entuzjazm trochę opadł. Nie zmienia to faktu, że drugi nolanowski Batman jest kinem wysokich lotów z niezapomnianym Heathem Ledgerem.
4. Wall.E - W swojej recenzji pisałem, że to film niemy na miarę XXI wieku. Nadal się tego trzymam. Historia robota wciąga i wzrusza jak mało która.
5. American Gangster - Kino gangsterskie, które nie potrzebuje ciągłych strzelanin i pędzącej akcji, by utrzymać widza w napięciu. Dla mnie jeden z lepszych filmów tego gatunku ostatnich lat.
6. Juno - Słodka historia o nastolatce która zaszła w ciążę. Zjadliwa dzięki olbrzymiej dawce optymizmu i rewelacyjnej Ellen Page.
7. Pokuta - Rewelacyjnie zrealizowany film z przyzwoitą historią miłosną. Dodatkowo jest jeszcze Keira Knightley i jej zielona sukienka. Co prawda razem wyglądają średnio, ale z osobna jest bardzo dobrze.
8. Motyl i skafander - Nie wzruszyła mnie ta historia tak, jakbym tego oczekiwał. Od opowieści o osobie sparaliżowanej oczekuję czegoś więcej. Gdyby całość prezentowała się tak, jak rewelacyjne zdjęcia Kamińskiego był by jeden z filmów wszech czasów. Tak nie ma nawet filmu roku.
9. Ostrożnie, pożądanie - Drugie love-story w mojej dziesiątce. Tym razem osadzone pośród szpiegowskich intryg. Plus dla Anga Lee za odwagę w scenach erotycznych.
10. Wanted - Ścigani - Tak, jest ten film zamyka moją dziesiątkę. Tak powinno wyglądać kino akcji w XXI wieku. Efekty specjalne, tak jak wyobraźnia reżysera zwalają z fotela. I mi nie przeszkadza wcale fabuła niewysokich lotów. Nie o to przecież chodzi w kinie akcji.

Warto też wspomnieć o filmach, których nie było mi dane zobaczyć w roku mijającym, a które w tego typu zestawieniach często się pojawiają. Mam tu na myśli 33 sceny z życia, Klasę, Import/Export, Persepolis oraz Ładunek 200. Poza tymi filmami raczej nikt by się do tej 10 nie wdarł.

Na koniec jeszcze o jednej rzeczy chciałbym wspomnieć. Mianowicie chodzi mi o wydania filmów na DVD. Mam nieodparte wrażenie, że wreszcie dystrybutorzy nauczyli się jak to się robi. Owszem, zdarzają się pozycje niedopracowane (np. XXY z dźwiękiem 2.0), ale na ogół przy filmach popularnych i dobrych standardem są wydania dwupłytowe, nierzadko z różnymi dodatkami (Sierociniec z maską, Mroczny rycerz z figurką), czasem w steel boxach (American Gangster), lub po prostu takie, które zwalają z nóg (Wanted). Szkoda tylko, że dzieje się to w czasach, gdy format DVD powoli przechodzi do lamusa. Cóż, lepiej późno niż wcale.

I odbiegając już od tematu filmowego - chciałbym życzyć wszystkim czytelnikom szczęśliwego nowego roku, żeby był lepszy od tego poprzedniego.

Inland Empire

tytuł oryginalny:
Inland Empire
gatunek:
thriller, dramat, dreszczowiec
reżyseria:
David Lynch
scenariusz:
David Lynch
zdjęcia:
David Lynch
obsada:

Laura Dern	Nikki Grace / Susan Blue
Jeremy Irons	Kingsley Stewart
Justin Theroux	Devon Berk / Billy Side
Harry Dean Stanton	Freddie Howard
Peter J. Lucas	Piotrek Król
Karolina Gruszka	Zagubiona dziewczyna

od lat: 18
czas trwania: 172 minuty
cena DVD: 41,99
moja ocena: 4/6

Długo zabierałem się za obejrzenie 'Inland Empire'. Wynikało to głównie z tego, że Lynch robi filmy specyficzne, ostatnimi czasy nieco bełkotliwe, więc nie spodziewałem się po jego najnowszym obrazie, że będzie łatwy w odbiorze, stąd też odpowiedni nastrój był niezbędny. Gdy wreszcie chęci i nastrój były okazało się, że to za mało. Swój seans przerywałem dwa razy, raz będąc bliskim całkowitego zrezygnowania z dalszego oglądania. Ale wytrwałem. I nie żałuję. Bo choć fabuły nie zrozumiałem za grosz, to jednak mam wrażenie, że w tym zlepku obrazów był jakiś głębszy sens i da się to jakoś zinterpretować, w odróżnieniu np. od jego 'Zagubionej autostrady'.

Nikki (Laura Dern) stara się o udział w remake'u pewnego filmu. Jego produkcja została przerwana kilka lat temu z powodu śmierci dwójki głównych bohaterów. Mimo tego Nikki przyjmuje rolę. Bez wątpienia miał na to wpływ wybór jej filmowego partnera, którym okazuje się przystojny Devon (w tej roli znany z "Mulholland Drive" Justin Theroux). Produkcja, przy której mają okazję pracować, to historia o miłości, zdradzie i zemście... Filmowa fikcja bardzo szybko staje się rzeczywistością. Nikki i Devon mają romans, o którym dowiadują się ich współmałżonkowie, a na planie zaczynają dziać się coraz dziwniejsze rzeczy.
[opis dystrybutora]

Jak już wspominałem niewiele zrozumiałem z fabuły, dlatego też poszedłem na łatwiznę i wkleiłem tu opis dystrybutora. Większego znaczenia on jednak nie ma, bo i tak w filmie ciężko doszukać się tego, o czym on mówi, a już na pewno nie jest to istotne. Bo 'Inland Empire' zdecydowanie łatwiej i przyjemniej się interpretuje, niż ogląda. Sam po jego obejrzeniu mam kilka mętnych teorii na temat jego przesłania, jednak potrzebował bym powtórnego seansu by je w głowie poukładać. A na ten z kolei nie mam ochoty, bo odpycha mnie strona wizualna filmu.

Niestety cały czas miałem wrażenie, jakby to była produkcja amatorska, albo reportaż z planu. Praca kamery była dość nietypowa i skupiała się przede wszystkim na twarzach aktorów. Owszem, wzbudzało to momentami niepokój, ale równie często było irytujące. Oświetlenie też nie poprawiało odbioru. Zdaję sobie sprawę, że tak miało to wszystko wyglądać i czepianie się tego to trochę jakby czepiać się, że widelec to nie łyżka, ale mnie to drażniło. Podobnie zresztą jak muzyka. Niby była taka sama jak zawsze u Lyncha, ale właśnie ta wtórność to jej największa wada. Bo poza kilkoma świetnymi motywami większość brzmiała jak ze zeszłego wieku.

Z drugiej jednak strony te wszystkie niedogodności audio-wizualne pozwoliły mi bardziej podziwiać grę aktorów. Pamiętam, że swego czasu David Lynch zorganizował kampanię mającą na celu zwrócenie uwagi Akademii na grę Laury Dern, która w jego mniemaniu zasługiwała na Oscara. Czy słusznie? Trudno stwierdzić. Z jednej strony pokaz aktorski w jej wykonaniu jest mistrzowski. Z drugiej jednak trudno jest jej bohaterkę zrozumieć i odebrać jako spójną postać. Taka jednak była wizja reżysera. Warto wspomnieć, że w filmie przewija się kilka polskich aktorów, z Karoliną Gruszką na czele. Jaka jest jednak ich rola w filmie i kogo grają nie mam pojęcia, bo ich postacie były dla mnie zupełnie wyrwane z kontekstu. Nie zmienia to faktu, że panią Karolinę na ekranie podziwiać jest zawsze miło, bo nie można jej odmówić ani talentu, ani urody.

Ogólnie rzecz biorąc film ten jest kwintesencją lynchowości. Szczególnie tej z ostatnich lat. Zlepek scen jedni odbiorą jako bełkot, inni jako wielką sztukę. Jest to coś podobnego jak umieszczenie w galeriach sztuki zwykłych śmieci w roli eksponatów. Dla mnie 'Inland Empire' pozostaje jednak daleko w tyle za 'Mulholland Drive', a to ze względu na brak sensownego wytłumaczenia fabuły. Jest jednak przed 'Zagubioną autostradą', która była jeszcze bardziej niezrozumiała. I być może trudno będzie komuś w to uwierzyć, ale 'Inland Empire' jest mi obojętne. Obejrzałem, zagłębiłem się w alternatywny świat Lyncha, skończyłem oglądać i nie jestem pod żadnym wrażeniem - ani pozytywnym, ani negatywnym. Aczkolwiek pobyt w tym świecie wspominam miło. Oczekiwałem jednak, że będę chciał tam wrócić, a nie chcę. Stąd moja ocena jest neutralna, lekko in plus.

Ten delikatny zwrot 'na plus' wynika z faktu iż znalazłem interpretację, która daje iskierkę nadziei, że to jednak nie zupełny bełkot. Ta iskierka znajduje się pod tym linkiem. Ostrzegam jednak, że tekst zawiera spoilery, tak więc przed seansem lepiej nie czytać.